Wat doet een programmaraad?

De Programmaraad Zoetermeer heeft op grond van artikel 82k van de Mediawet en de gemeentelijke verordening op de Programmaraad de taak jaarlijks een advies uit te brengen over de samenstelling van het basispakket voor de radio- en televisiezenders op de kabel. Dit advies wordt uitgebracht aan de exploitant van de Zoetermeerse kabel: Ziggo. 

De taken en bevoegdheden van de Programmaraad zijn geregeld in de Mediawet. Belangrijke kaders zijn:
a.   de reikwijdte van het advies;
b.   de inhoud van het advies;
c.   de werkwijze van de Programmaraad.
 
a. de reikwijdte van het advies
De Mediawet maakt onderscheid in het wettelijke basispakket en overige zenders voor radio en televisie. Het wettelijk basispakket voor de radio bestaat uit 25 zenders. Het basispakket voor de radio bevat in ieder geval negen zenders, die behoren tot het zogenaamde “must carry” pakket. Dit “must carry” pakket omvat de programma’s van de vijf landelijke publieke omroepen, de regionale omroep bestemd voor de provincie waarbinnen het omroepnetwerk zich bevindt, de lokale omroep, bestemd voor de gemeente waarbinnen het omroepnetwerk zich bevindt en twee radioprogramma''s van de Nederlandstalige landelijke Belgische openbare omroepdienst.
Over de zenders uit het “must carry” pakket heeft de Programmaraad geen zeggenschap. Resteren dus 16 zenders in het wettelijk basispakket voor de radio, waarover de Programmaraad een advies moet geven.

De bandbreedte voor het televisieadvies bestaat uit vijftien televisiezenders, waarvan zeven zenders wettelijk verplicht worden doorgegeven. Dit “must carry" pakket  bestaat uit de drie landelijke publieke omroepen (Nederland 1, 2 en 3), de regionale publieke omroep (TV West), de lokale publieke omroep (ZFM InfoBox)  en twee Vlaamse publieke omroepen (VRT 1 en Ketnet/Canvas). Er blijven dus acht zenders over, waarover de Programmaraad een advies uitbrengt.
Op verzoek van de kabelexploitant kan de Programmaraad advies geven over de samenstelling van de overige radio- en TV-zenders op de kabel, maar hoeft dit niet te doen. 
Tussen het advies voor het wettelijk basispakket en de overige zenders bestaat een groot verschil in status. De Mediawet geeft een zware status aan het advies voor het wettelijk basispakket. De kabelexploitant kan alleen op grond van zwaarwegende argumenten weigeren het advies van de Programmaraad voor het wettelijk basispakket uit te voeren. Voor de overige zenders geldt geen wettelijke bescherming. Ziggo mag derhalve van het advies voor de overige zenders afwijken. 

b. de inhoud van het advies
De Programmaraad behoort zijn adviezen te onderbouwen en te motiveren. De volgende selectiecriteria worden gebruikt bij het opstellen van het advies:
1.  Pluriformiteit
2.  Populariteit
3.  Continuïteit
4.  Ruimte voor één specifiek doelgroepprogramma
5.  Minimale beschikbaarheid taalgebieden
6.  Voldoen aan wettelijke eisen
7.  Goede ontvangstkwaliteit
 
Pluriformiteit
Artikel 82i van de Mediawet geeft aan, dat de Programmaraad in zijn advisering uitgaat van een pluriforme samenstelling van het pakket programma’s voor algemene omroep, rekening houdend met de in de gemeente levende maatschappelijke, culturele, godsdienstige en geestelijke behoeften. Pluriformiteit, zoals bedoeld in de Mediawet, heeft betrekking op de verscheidenheid tussen de programma’s van de programma-aanbieders (meestal zenders genoemd). Er wordt uitsluitend gelet op het hele programma van een zender (“format”) en niet op de programmaonderdelen. Dit verschil komt onder meer tot uitdrukking in het genre (bijvoorbeeld nieuwszender, muziekzender), de gekozen doelgroep (bijvoorbeeld jongeren, vrouwen) en de taligheid van programma’s (bijvoorbeeld Duits, Frans).

Populariteit
De meting van de populariteit van zenders onder Zoetermeerse burgers gebeurt door raadpleging van burgers via enquêtes. Dit doet de Programmaraad door regelmatig deel te nemen aan de jaarlijkse Omnibusenquête onder burgers van 18 jaar en ouder waar gevraagd wordt naar de voorkeuren van burgers voor televisie- en radiozenders. Deze resultaten vormen een belangrijke informatiebron voor de Programmaraad voor de bepaling van de populariteit van zenders. Verder wordt er ook gelet op de binnenkomende wensen van burgers per post, e-mail en inspraakreacties.

Continuïteit
Burgers zijn vaak gehecht aan hun favoriete programma’s en zien niet graag dat de Programmaraad hierin steeds verandering brengt. Bovendien moeten de zenders meestal opnieuw worden geïnstalleerd op de televisietoestellen. Dat is in het verleden meermalen een bron van ergernis geweest bij burgers. De Programmaraad wil met dit aspect zorgvuldig omgaan door pakketwijzigingen, indien mogelijk, uit te voeren op het moment, dat een of meer bestaande zenders niet meer beschikbaar zijn voor doorgifte via de kabel.